Heilige nachten

Kerst begint op 25 december, maar de geboorte van het goddelijk kind is niet klaar met één stille, heilige nacht. De periode van twaalf dagen en nachten tussen Kerst en Driekoningen (6 januari) is gevuld met verhalen, rituelen en tradities. Voor veel mensen zijn deze verhalen vergeten en de rituelen leeg geworden. Hoe kan Kerst meer zijn dan lekker eten en met de familie samenkomen?

Kijk eens naar de introductievideo (links).

Midwinter – joeltijd

Het is de donkerste tijd van het jaar, getekend door midwinter, donkere dagen, kou en nattigheid (nee, sneeuw zal er voorlopig niet zijn met Kerst). De zonnewende is geweest, het licht is geboren, maar het is nog niet te merken dat de dagen gaan lengen. De nachten zijn nog altijd lang en donker. De tijd staat als het ware stil. In oude culturen van Europa wordt deze periode gezien als een tijd tussen de tijd: het oude jaar is afgelopen, maar het nieuwe nog niet begonnen. De twaalf dagen zijn de extra dagen die overblijven nadat de maanmaanden voorbij zijn en voordat het nieuwe zonnejaar begint. Een tijd waarin hemel en aarde dicht bij elkaar komen: ‘thin time’. Veel oude rituelen hebben te maken met dit raken van de onderwereld en de mensenwereld. Lawaairituelen zouden helpen om geesten en boze machten die nu kunnen terugkeren op aarde op afstand te houden. Vuurwerk afsteken op oudjaarsavond en het oude ‘Thomasluiden’ (nog in Friesland) en midwinterhoornblazen zijn hier voorbeelden van.

Geboorte van het goddelijke Licht

In de christelijke traditie is deze donkere periode het moment geworden om de geboorte van het Christuskind te vieren, de geboorte van het goddelijk Licht in een mens. Wat dit precies betekent, is zo veelzijdig en gelaagd dat iedere generatie er andere woorden aan geeft. Op Driekoningen vieren we deze geboorte nog een keer overnieuw: het goddelijk kind wordt gevonden door de wereld. De drie wijzen, uit alle windstreken van de aarde, komen om hem te zien en te bezoeken. Tussen deze twee geboortes zijn er veel heiligendagen met hun eigen tradities. Soms zijn zij verbonden met het kerstverhaal, zoals de dag van Onnozele Kinderen (28 december) die verwijst naar de kindermoord in Bethlehem door Herodes. Andere dagen, zoals Nieuwjaarsdag, zijn minder verbonden met het kerstverhaal zelf, maar zijn wel rijk aan tradities die kunnen inspireren om betekenis te geven.

Heilige Nachten inspiratieprogramma

In 2020 bereid ik voor het eerst een aanbod voor deze twaalf dagen en nachten voor. Dit aanbod helpt jou om de betekenis van Kerst en de waarde van de goddelijke geboorte te verdiepen. Het programma reikt je materiaal aan om iedere dag ’s ochtends of ’s avonds, of beide, tijd te maken voor bezinning op de thema’s die meer diepte geven aan Kerst. Zo is er een dagelijkse meditatie, verhalen en bezinningsoefeningen en rituelen die je thuis kunt doen. Naar aanleiding hiervan reflecteer je dagelijks op het thema van die dag. Je kiest een vorm die bij jou past, zoals schrijven, of liever tekenen of schilderen, of wandelen en fotograferen, of collages maken of een andere vorm van reflectie. Hoeveel tijd je per dag besteedt, hangt van jezelf af; van een half uur tot twee uur. Er blijft genoeg tijd over om de dingen te doen die jij belangrijk vindt in deze kerstperiode: thuis of gezellig met vrienden en familie, of lekker actief buiten. Op drukke dagen, zoals de kerstdagen of nieuwjaarsdag, heb je misschien minder tijd. Op andere dagen is er meer tijd voor bezinning. Daar houdt het programma rekening mee. Maar je zult merken dat deze inspiratie de hele kerstperiode gaat kleuren.

Meedoen

In de tweede week van december kun je deelnemen aan een voorbereidingsbijeenkomst via Zoom. Tijdens deze bijeenkomst vertel ik meer over de achtergrond van de twaalf heilige nachten. Dan leg ik het programma uit en nodig ik je uit om na te denken hoe jij vorm wilt geven aan deze inspiratietijd. Vervolgens krijg je iedere dag van 25 december tot en met 6 januari handreikingen om met het thema van die dag bezig te zijn. Deze bestaan uit teksten om te lezen, meditaties en verhalen op podcast of video, oefeningen om te doen, een dagelijkse blessing. Je krijgt hiervoor een mail met alle links en gegevens. Als aanvulling is er een online groep op Facebook om met elkaar uit te wisselen wat je ermee gedaan hebt. Zo inspireer je ook elkaar als community.

  • Wanneer: van 25 december tot 6 januari (de eerste mail ontvang je op 24 december)
  • Met een voorbereidingsbijeenkomst op donderdag 10 december om 20 uur (online).
  • Waar: waar jij maar bent en tijd kunt maken voor reflectie en inspiratie.
  • Tijdsinvestering: naar behoefte tussen een half uur en twee uur per dag.
  • Kosten voor deelname: € 35.
  • Meld je aan met het aanmeldformulier hieronder. Je ontvangt dan de betaalgegevens.
  • Na betaling ontvang je de uitnodiging voor de voorbereidingsavond.